• CorporatieGids
• Nieuws

Column: Aedes en corporaties aan de slag met open source, wat is dat nu weer?

Geplaatst door CorporatieMedia op Friday 25 September 2026

Het moet niet veel hipper worden, dacht ik laatst bij de lentesessie (jawel, die was echt pas in de zomer) van de Strategische Klankbordgroep Digitalisering en Datastandaarden van Aedes. Er was een inspiratiesessie aan gekoppeld: hoe we met AI als corporaties echt naar toepassing gaan. En een van de onderdelen was open source. Ik wist daar nog amper iets van, moet ik bekennen, terwijl er heel bekende voorbeelden zijn zoals het Android OS, WordPress voor websites, de Firefox-browser en de DigiD-app. Ook innovatie zie je via open source, bijvoorbeeld bij het Europese alternatief voor ChatGPT: Mistral. Maar wat is het nu?

Open source gaat over autonomie
Open source gaat over (on)afhankelijkheid. Ontwikkelingen zoals de CLOUD Act en de Europese aandacht voor technologische soevereiniteit laten zien dat de vraag van wie je afhankelijk bent voor je digitale infrastructuur een strategisch vraagstuk is geworden; ook voor onze sector en leveranciers.

Open source als oplossing bij gedeelde uitdagingen
Corporaties hebben grotendeels dezelfde processen, uitdagingen en maatschappelijke opgaven. Toch investeren we geregeld afzonderlijk in vergelijkbare oplossingen. Open source biedt de mogelijkheid om kennis, ontwikkeling en beheer te delen. Dat sluit eigenlijk naadloos aan bij het coöperatieve karakter van de sector. Aedes GitHub is het kanaal waar corporaties als Woonstad, de Alliantie, Thuisvester en Beveland Wonen al allerlei oplossingen delen en met elkaar doorontwikkelen.

Open source als innovatieversneller
Als kennis en oplossingen zichtbaar worden gedeeld, kunnen corporaties sneller van elkaar leren. Goede ideeën blijven dan niet binnen een organisatie, maar worden een vertrekpunt voor verbetering in de hele sector. En die snelheid is bij al die opgaven en uitdagingen geen overbodige luxe.

Aan de slag met open source
Bij open source gaat de aandacht vaak uit naar de software. De echte uitdaging zit meestal ergens anders: governance, eigenaarschap, financiering en beheer. Wie bepaalt de koers? Wie betaalt de doorontwikkeling? Wie voelt zich verantwoordelijk als de eerste enthousiaste initiatiefnemers afhaken? Dit moeten we organiseren. Open source vraagt om kennis in de organisaties die ermee werken. IT-capaciteit en specialistische kennis zijn in de corporatiesector schaars. Open source kan helpen om afhankelijkheden te verminderen, maar vraagt tegelijkertijd meer inzicht in de techniek, meer betrokkenheid bij ontwikkeling en meer vermogen om gezamenlijk regie te voeren.

En wat is er al via open source ontwikkeld?

• Ally – een slimme assistent die medewerkers van de klantenservice direct antwoord geeft op vragen, in gewone taal.
• Alliantie-AI – veilig werken met AI, met een eigen ChatGPT en een tool die automatisch notulen maakt.
• Verhuiskans – voorspelt de kans dat een bewoner het contract opzegt.
• Woningwaardering – schat het aantal woningwaarderingspunten op basis van een paar woningkenmerken.

Mooi hoe we steeds meer samenwerken en resultaten halen voor al die huurders en woningzoekenden!

Jacco Maan is directeur-bestuurder bij Vidomes.

Bron: CorporatieGids Magazine, Foto: CorporatieMedia