Planmatig onderhoud is voor woningcorporaties allang geen rechte technische planning meer. Richting 2050 moeten onderhoud, verduurzaming, wet- en regelgeving, betaalbaarheid, bewonersimpact én beschikbare investeringsruimte steeds vaker in samenhang worden afgewogen. Rochdale werkt daarom met een AI-voorspelmodel voor planmatig onderhoud, waarmee scenario’s sneller kunnen worden opgebouwd, doorgerekend en vertaald naar bestuurlijke keuzes. CorporatieGids Magazine sprak hierover met CIO Ed de Myttenaere van Rochdale: “We doen dit niet om het vakmanschap van vastgoedprofessionals te vervangen, maar om complexe informatie beter te verbinden en keuzes richting de toekomst scherper te onderbouwen.”
Rochdale staat de komende jaren voor een steeds complexere meerjarenopgave, begint Ed het gesprek: “Daarin is vooruitkijken belangrijk omdat de druk vanuit meerdere kanten toeneemt. Het gaat niet alleen om onderhoudscycli, maar ook om energieprestaties, warmtetransitie, betaalbaarheid, klachtenpatronen, buurtbehoeften en investeringsmogelijkheden. Daarbovenop komen externe invloeden zoals de uitfasering van EFG-labels, hittestress, vocht- en schimmelproblematiek en politieke keuzes die grote invloed kunnen hebben op tempo en investeringsruimte. Planmatig onderhoud is daardoor een samenhangende langetermijnopgave waarin je steeds opnieuw moet afwegen welke combinatie van maatregelen verstandig, betaalbaar, uitvoerbaar en uitlegbaar is richting bewoners, bestuur en toezichthouders.”
Niet alleen technisch
Een technische ingreep is tegenwoordig vrijwel nooit meer alleen technisch, gaat Ed verder: “Een onderhoudsmoment raakt steeds vaker ook aan verduurzaming, energieprestatie, woonkwaliteit, binnenklimaat, bewonerslasten, investeringsruimte en gebiedsontwikkeling. Maatregelen beïnvloeden elkaar bovendien. Isoleren zonder goed te ventileren kan bijvoorbeeld leiden tot vocht- of schimmelproblemen, terwijl een dakvervanging juist een logisch moment kan zijn om ook dakisolatie of zonnepanelen mee te nemen. Tegelijkertijd spelen betaalbaarheid en beschikbaar budget een grote rol. Kosten voor onderhoud en verbetering stijgen sneller dan inkomsten, waardoor goede voorspelling en planning nodig zijn om financiële verrassingen te voorkomen. Ook bewonersimpact gaat verder dan overlast tijdens de uitvoering; het raakt aan woonkwaliteit, comfort, gezondheid, betaalbaarheid en leefbaarheid. Daarom willen we complexen niet alleen technisch beoordelen, maar integraal prioriteren op zaken als onderhoudsstaat, energieprestatie, klachten, uitvoerbaarheid en budgetimpact.”
Samenhang begrijpen
Rochdale wil vooral de samenhang tussen keuzes beter begrijpen: “Voorheen was het opbouwen en doorrekenen van scenario’s arbeidsintensief, waardoor het lastig was om de impact van politieke of financiële veranderingen om te zetten in bestuurlijke keuzescenario’s. We zijn daarom begonnen met het gebruik van het Vastgoed Kompas: een AI-voorspelmodel voor planmatig onderhoud. Met deze agent willen we sneller en beter scenario’s doorlopen, zodat zichtbaar wordt wat een keuze betekent voor woningen, complexen, buurten, budget én bewoners. Voor huurders moet dat uiteindelijk resulteren in betere woningen, minder verrassingen en meer wooncomfort. Door onderhoud en verduurzaming slimmer te combineren, kunnen werkzaamheden vaker in één logisch projectmoment worden uitgevoerd en voorkom je dat een woning telkens opnieuw wordt aangepakt. Ook helpt het om risico’s rond vocht, schimmel, binnenklimaat of hittestress eerder te signaleren en gerichter te investeren waar dat voor bewoners en buurten de meeste impact heeft.”
Besluitondersteuning
Het Vastgoed Kompas is volgens Ed geen AI die autonoom besluiten neemt, maar een instrument voor besluitondersteuning: “De meerwaarde zit in het sneller combineren van complexe informatie, het inzichtelijk maken van scenario’s en het helpen van professionals om de stap te zetten van handmatig programmeren naar analyseren, adviseren en onderbouwd sturen. Daarbij blijft het belangrijk dat data, definities, aannames en governance op orde zijn.”
Koerscheck
Op de vraag wat voor soort inzichten het model Rochdale oplevert, vertelt Ed: “Het Vastgoed Kompas geeft inzicht in de haalbaarheid van de vastgoedopgave over een langere periode. Niet alleen per complex, maar ook op het niveau van woning, buurt en portefeuille. De grootste winst is dat het programma richting 2050 voorspelbaarder wordt: op aantallen en complexen, maar ook op budget, fasering en beleidsimpact. We kunnen eerder zien welke keuzes elkaar versterken of juist blokkeren. Een concreet voorbeeld is dat we technische onderhoudsinformatie, energielabels, begrotingsinformatie en complexkenmerken in één scenario kunnen samenbrengen. Daardoor wordt voor onze complexen en woningen veel beter zichtbaar of we financieel en planmatig op koers blijven, prestatieafspraken halen en tijdig kunnen sturen op verbetering van energielabels.”
Inspelen op veranderingen
Ed geeft nog twee voorbeelden: “Denk bijvoorbeeld aan de keuze of je bij een complex kiest voor regulier onderhoud, een isolatiepakket met warmtepomp of aansluiting op een warmtenet. Met het model kunnen we scenario’s en strategieën naast elkaar zetten en automatisch de kosten- en investeringsontwikkeling per strategie berekenen, inclusief forecasting tot 2050. Een ander voorbeeld is bestuurlijke herplanning. Als een gemeente haar warmteplanning vertraagt of als investeringsruimte verandert, moeten we kunnen zien welke complexen doorschuiven, welke maatregelen juist naar voren moeten, wat dit doet met budgetten en welke bewonersgroepen of buurten worden geraakt. Daardoor wordt het bestuurlijke gesprek scherper.”
Data op orde
Een belangrijke randvoorwaarde bij het gebruik van het Vastgoed Kompas is dat de basisdata op orde is: “Daarnaast moet helder zijn wie eigenaar is van data, scenario’s, definities en interpretaties,” legt Ed uit. “Ook uitlegbaarheid is cruciaal: we moeten kunnen uitleggen hoe de reken- en prioriteringslogica werkt, zodat het model geen black box wordt. Overigens moeten we realistisch blijven over de kwaliteit van beschikbare data. Veel informatie is verouderd, niet gedigitaliseerd of onvoldoende gestructureerd, en de registratiekwaliteit kan per aannemer of systeem verschillen. Als die basis niet klopt, kunnen voorspellingen onbetrouwbaar worden of prioriteiten verkeerd uitpakken. Daarom moeten we voorzichtig zijn met de verwachtingen van AI.”
Integraal sturingsproces
Werken met het Vastgoed Kompas vraagt dat de corporatie planmatig onderhoud niet langer ziet als een geïsoleerd planningsproces, maar als een integraal sturingsproces voor vastgoed, financiën, data, buurten en bewonersimpact. Ed: “Dat betekent dat rollen veranderen. Professionals besteden minder tijd aan handmatig reken- en uitzoekwerk en meer tijd aan analyse, afweging en besluitvorming. Daarmee maken we de stap van data verzamelen naar datagedreven sturen. Het model wordt dus niet ingezet om het vakmanschap van vastgoedprofessionals te vervangen, maar om dat vakmanschap beter te voeden met samenhangend inzicht.”
Leefbaarheid
Het beter voeden van vakmanschap smaakt naar meer, zegt Ed terwijl hij vooruitkijkt naar de komende jaren: “Data wordt steeds belangrijker, en gelukkig groeit dat bewustzijn binnen de organisatie. We werken aan een groot traject rond datamanagement, waarin we zaken als bronnen, eigenaarschap en governance verder verbeteren. Daarmee willen we de organisatie op een andere manier laten denken en werken. Wat ik mooi vind aan het succes van het Vastgoed Kompas, is dat onze directie Buurten het nu ook wil gaan gebruiken. We zijn een buurtcorporatie en besteden veel aandacht aan leefbaarheid. Ook daar willen we op basis van data beter inzicht krijgen in hoe het met een wijk gaat, welke trends zich ontwikkelen en waar we mogelijk op tijd kunnen bijsturen. Dat is de kracht van zo’n model: niet alleen terugkijken, maar eerder herkennen wat er gebeurt en daar als organisatie slimmer op anticiperen.”
CorporatiePlein
Op CorporatiePlein vertelt Ed tijdens twee theatersessies meer over de ervaringen met het Vastgoed Kompas: “Wat ik bezoekers daarin vooral wil meegeven, is dat data steeds belangrijker wordt voor het besturen van een corporatie. Dat begint met het op orde brengen van de randvoorwaarden: datamanagement, governance, datakwaliteit, bronnen en afstemming binnen de organisatie. Pas als data goed beheersbaar en betrouwbaar is, kun je echt meerwaarde realiseren, bijvoorbeeld met AI. Voor ons is dat geen doel op zich en ook geen middel om alleen efficiënter te werken, maar een manier om de kwaliteit van ons werk te verbeteren en onze huurders beter te bedienen.”
Bron: CorporatieGids Magazine, Foto: Theo Scholten
Zoals ieder jaar was het een voorrecht om CorporatiePlein te mogen organiseren. En de 2026-editie, de zestiende van het…
www.corporatieplein.nlCorporatieGids Magazine - September 2026 Inhoud Tim Standhart (Vidomes): Van AI-hype naar AI-houvast Maarten van Heugten (Autoriteit woningcorporaties):…
Zoek en vind leveranciers en adviesbureaus die IT-diensten en oplossingen aanbieden aan woningcorporaties.