• CorporatieGids
• Nieuws

Luc Wolfs (PWCo): Datagedreven werken is geen project, maar moet onderdeel zijn van de organisatiecultuur

Geplaatst door CorporatieMedia op Sunday 13 July 2025

Iedereen heeft het erover, maar lang niet iedereen pakt het op de juiste manier aan. Datagedreven werken is binnen woningcorporaties een hot topic, maar volgens managing partner Luc Wolfs van PWCo begint het gesprek te vaak op de verkeerde plek – bij I&A of ICT, terwijl de essentie juist bij de business ligt. “Datagedreven werken is geen doel op zich, maar een manier van werken die voortkomt uit de wens om de doelen en resultaten van je ondernemingsplan te bereiken.” In gesprek met CorporatieGids.nl vertelt hij over het tonen van eigenaarschap, leiderschap en het creëren van échte inzichten.

Steeds meer woningcorporaties praten over en willen ‘datagedreven’ werken, begint Luc het gesprek: “Daarbij zie je dat het initiatief vaak van de I&A- of ICT-afdeling komt. In mijn ogen is dat de verkeerde start om datagedreven werken te doen slagen. Het hoort de oorsprong te vinden vanuit de business. Die moet zich verantwoordelijk voelen om beoogde doelen en resultaten te bereiken, die wil analyses maken om te zien wat goed gaat en wat niet, en die informatie gebruiken om de resultaten te verbeteren. Als je vanuit die gedachte werkt, is datagedreven werken een logische stap.”

Mindset
Luc noemt datagedreven werken dan ook geen project, maar een ‘toestand’ waarin een corporatie zich begeeft: “Op deze manier je werk doen betekent consequent data gebruiken om doelen en resultaten te realiseren. Het betekent dat mensen weten wat ze moeten doen, hun data goed registeren en deze inzetten om inzichten te verkrijgen en hun werk te verbeteren. Dat leg je niet vanuit een I&A-afdeling op, dat moet onderdeel zijn van de mindset van je organisatie en je organisatiecultuur.”

Probleem uit de business
Succesvol met datagedreven werken aan de slag gaan begint met het willen aanpakken van een probleem uit de business: “Een voorbeeld daarvan is een corporatie die we hebben ondersteund met het aanpakken van een niet planmatig onderhoudsissue. Ze wilden grip krijgen op de kosten en de begroting. Samen met de directie zijn we naar de afdeling gegaan om te kijken of zij de obstakels herkennen, wat ervoor nodig is om meer grip te krijgen en welke data nodig zijn om te meten en weten of waar ze aan kunnen zien of het beter gaat. En last but not least: een op de wensen en eisen gemaakt BI-dashboard dat ondersteunt in inzichten en de verbeteringen. En dat laatste is géén ‘standaard dashboard’. Zo rol je heel natuurlijk in een datagedreven werkwijze, waarmee je écht een businessprobleem aanpakt dat je organisatie verder helpt.”

Een ander voorbeeld was een corporatie die problemen ondervond in hun data – de zogenaamde datakwaliteit. Luc: “Er was een gevoel dat er geen zicht was op bijvoorbeeld het juiste aantal eenheden, of de EPA-labeling klopte en of alle garanties goed werden geregistreerd. Om de eenheden als voorbeeld te pakken, hebben we gekeken naar de architectuur. Waar, wanneer en in welke applicaties wordt data over eenheden vastgelegd. We hebben vastgesteld wat de bronapplicatie is en in welke andere applicaties data over eenheden moeten worden overgenomen voor een consistent geheel. Dat is een businessprobleem en I&A/ICT ondersteunt hierbij met het inzichtelijk maken van deze architectuur; ze laten aan de business zien hoe de ‘samenhang tussen de applicaties’ is geregeld en hoe de business  dit moet en kan bewaken middels monitoring dat de consistentie geborgd blijft. Voor deze borging ontwerp je de datagovernance en richt deze bij de business in en bewust niet bij I&A/ICT. Zo creëer je eigenaarschap en wordt datagedreven werken ook direct onderdeel van het dagelijks werk. Hoe beter de datagovernance functioneert, hoe hoger de datakwaliteit en hoe minder werk iedereen eraan heeft om deze kwaliteit te borgen. De kwaliteitsborging is zo namelijk onderdeel van ‘het werk’ geworden. Dat is datagedreven werken in optima forma.”

Inspelen op ontwikkelingen
Een van de belangrijke bijkomende voordelen van datagedreven werken noemt Luc het beter kunnen inspelen op maatschappelijke of politieke ontwikkelingen. “Neem bijvoorbeeld de huurbevriezing die een tijd geleden werd aangekondigd. Veel – zo niet alle – corporaties schoten direct in de paniekmodus omdat ze niet meer zouden kunnen bouwen of verduurzamen omdat ze het geld hiervoor niet hadden. Maar paniek of niet, als zo’n wetswijziging doorzet zul je er wel wat mee moeten. Een datagedreven organisatie hoeft zich veel minder druk te maken om dit soort veranderingen. Die kunnen voorspellingen doen en al op voorhand scenario’s maken op basis van data en zich hiermee voorbereiden op zaken waarvan we denken dat ze niet zullen gebeuren, maar toch gebeuren. Zo is het makkelijker om – ook wanneer wet- en regelgeving bijvoorbeeld verandert – je schouders eronder te zetten en door te gaan en niet denken ‘wat overkomt ons nu’. Mijn adagium is altijd ‘Voorbereiding is 90 procent van je succes’. En met de juiste data kun je dat goed voorbereiden.”

Data-uitwisseling
Om datagedreven te kunnen werken is het belangrijk dat data goed uitwisselbaar zijn tussen systemen, gaat Luc verder: “Er wordt ons als PWCo vaak gevraagd of we met onze BI-oplossingen wel VERA-proof zijn. Zo niet, dan doen we niet mee in de selectie. Maar niemand stelt de vraag of de applicaties en de data  die onderdeel moeten zijn van de BI-oplossing – en dan in het bijzonder het ERP-systeem waar de meeste data vandaan komt – dat ook zijn. De sector laat zich te vaak leiden door de belofte dat applicaties VERA-proof zijn, zonder dat dit wordt geverifieerd. Mijn stelling is dat de huidige systemen niet VERA zijn. En als de basis niet VERA is, kan BI dat ook nooit zijn. En alle datastandaarden en initiatieven ten spijt, als we als sector een echt datastandaard willen en kunnen ontwikkelen, dan hadden we dat allang gedaan.”

“Een ander probleem zit in de overstap bij de ingebruikname van een nieuw – primair – systeem. Corporaties kunnen alleen de data overnemen – op basis van conversie – die op dat moment nodig zijn. Maar hiermee zijn ze alle historische gegevens kwijt waardoor sturen en vergelijken op basis van deze gegevens niet meer mogelijk is. Wat overblijft van deze overgang naar een nieuwe applicatie is een beperkte dataset waar allerlei voorspellingen niet mee te realiseren zijn. AI, dat enorm populair is op dit moment, vraagt juist heel veel data. Die hebben corporaties na zo’n overstap niet meer voor handen. Een gemiste kans. En ja, dan zul je dus naar een onafhankelijk dataplatform moeten.”

Corporaties in hun kracht zetten
“Wat wij als PWCO doen, is teruggaan naar de essentie,” legt Luc uit. “In andere woorden: een corporatie zo in haar kracht zetten dat ze haar doelen en beoogde resultaten kan bereiken. We helpen het ondernemingsplan te vertalen naar concrete doelen en brengen in kaart welke inzichten en analyses nodig zijn om die te realiseren. Wij zorgen altijd dat de ‘bewijslast’ waaruit moet blijken of we realiseren wat we beogen er altijd als eerste is. Niets is zo frustrerend als dashboards te hebben waar datgene wat je wilt weten of wil analyseren, omwille van de ‘standaard’, er niet in zit. Dan blijven we de ‘Excelletjes’ in standhouden. ‘Standaard’ dashboards maken je organisatie niet ‘datagedreven’. Dat vraagt om data, eigenaarschap, leiderschap en flexibiliteit van je BI. Daar nemen we de organisatie ook bij mee, en leren medewerkers hoe ze hiermee aan de slag kunnen gaan, leren een dashboards te lezen, te vertalen naar verbeteringen, hoe deze verbetering op te nemen is in het proces en vervolgens weer te monitoren. ‘Borging en adoptie’ noemen wij dat.”

Verbeteren met impact
Laat je daarbij niet leiden door de hype van de dag, sluit Luc af: “Dat zie je momenteel bijvoorbeeld rond AI. Tuurlijk zijn er corporaties die er slimme dingen mee doen, maar er zijn genoeg organisaties die ermee aan de slag gaan omdat ze voelen ‘iets met AI te moeten doen’. Maar vanuit die gedachte modder je maar wat rond. Kijk – net als bij datagedreven werken – naar de issues die voorkomen in de business. Als daar een AI-oplossing of datagedreven werken uitkomst kan bieden, heeft het pas echt impact. En zolang je niet zeker weet dat je je data op orde hebt, je datagovernance niet geregeld hebt, leidt AI alleen maar af van wat de bedoeling is van je woningcorporatie en zul je nooit je resultaten realiseren.”

Bron: CorporatieMedia, Foto: PWCo