CorporatieGids Magazine

SEPTEMBER 2026 I 11 10 I CORPORATIEGIDS MAGAZINE De meerjarenbegroting is voor woningcorporaties allang niet meer alleen een financieel document. Door de groeiende volkshuisvestelijke opgaven, toenemende financiële onzekerheid en druk op het verdienmodel wordt het steeds belangrijker dat corporaties realistisch laten zien wat zij kunnen waarmaken, welke keuzes zij maken en hoe financiële continuïteit en maatschappelijke prestaties met elkaar in balans blijven. In de Leidraad Meerjarenbegroting en dPi 2026 legt de Autoriteit woningcorporaties daarom nadrukkelijker de verbinding tussen extern toezicht, intern toezicht en de haalbaarheid van volkshuisvestelijke doelstellingen. CorporatieGids Magazine sprak hierover met Maarten van Heugten, die vanaf 30 september directeur a.i. is bij de Aw: “We kunnen als toezichthouder aan de achterkant controleren, maar kiezen er steeds meer voor om aan de voorkant mee te denken of richting te geven.” De Leidraad Meerjarenbegroting krijgt dit jaar extra gewicht, begint Maarten het gesprek: “We brengen de leidraad al jaren uit als middel om corporaties ondersteuning te bieden bij een solide meerjarenbegroting. Vanuit onze rol als onafhankelijke toezichthouder hebben wij geen enkel belang, behalve dat we het stelsel als geheel zo goed mogelijk willen laten functioneren. Wat we zien, is dat het belang van een goed functionerend stelsel toeneemt nu de volkshuisvestelijke opgaven groter worden en tegelijkertijd de financiële positie van corporaties onder druk staat. Vanuit onze missie willen we eraan bijdragen dat corporaties niet alleen verantwoord, maar ook maximaal kunnen blijven presteren.” Hoog niveau Volgens Maarten vraagt dat in het hier en nu van corporaties dat ze zorgen dat hun meerjarenbegroting en de sturing op opgaven en middelen naar een zo hoog mogelijk niveau worden getild: “Om ook op regionaal en landelijk niveau het juiste gesprek te kunnen voeren binnen de sector en met alle stake- holders, is goed inzicht bovendien een randvoorwaarde. En inzicht begint met realisme, juist in de begrotingen en ook zoveel mogelijk op de wat langere termijn. Grip op de opgave en de daarvoor bestemde middelen is dan essentieel. Daarbij geven we corporaties ruimte om hun eigen keuzes te maken, maar willen we op sectorniveau ook kunnen waar- nemen, analyseren en knelpunten in het systeem agenderen. Als toezichthouder kunnen we aan de achterkant controleren, maar liever en steeds vaker kiezen we ervoor om aan de voorkant bij te dragen met een leidraad, handreikingen of best practices. Om samen, ieder vanuit een eigen rol, te kijken hoe we de sector naar een hoger plan kunnen tillen.” Instandhouding onder druk De Aw herkent het groeiende spanningsveld tussen de finan- ciële onzekerheid aan de ene kant en de maatschappelijke ambities aan de andere kant: “We herkennen en erkennen dat de balans tussen opgaven en middelen onvoldoende is, en trekken daar al een aantal jaar over aan de bel. Nieuw is dat de druk nog groter wordt. Het gaat niet langer alleen om de nieuwbouwopgave die onder druk staat, maar ook om de instandhouding van bestaand bezit. Dat is extra zorgwekkend en wordt breed herkend in de sector. Tegelijkertijd is de vraag welke maatregelen genomen worden, en in welke mate, uiteindelijk onderdeel van de politieke keuzes. Wij kijken vanuit onze positie vooral waar de schoen wringt en signaleren richting de politiek aan welke knoppen kan worden gedraaid. Waar het eerder vooral ging over financiële continuïteit, gaat het nu steeds nadrukkelijker over de spanning tussen die continuïteit en een opgave die ontzettend groot is. Onze inzet is om te kijken hoe we corporaties kunnen helpen maximaal te blijven presteren.” Scherper kijken Dit jaar verwacht de Aw dat het interne toezicht niet alleen kijkt naar financiële continuïteit, maar ook toetst of volks- huisvestelijke doelstellingen ambitieus én realistisch zijn. Maarten daarover: “De leidraad biedt handvatten om realis- tische meerjarenbegrotingen op te stellen. Dat past ook bij de ontwikkeling die wij als toezichthouder doormaken: we kijken niet alleen of corporaties zich aan de wet houden, maar ook hoe toezicht kan bijdragen aan het realiseren van de maatschappelijke opgave. Daarom schrijven we dit jaar minder in detail voor hoe een meerjarenbegroting eruit moet zien, maar leggen we meer nadruk op wat die begroting moet opleveren: een realistisch beeld van ambities, financiële draagkracht en uitvoerbaarheid.” Realisme als uitgangspunt Op de vraag wat de Aw in de praktijk ziet als het gaat om de meerjarenbegrotingen, zegt Maarten: “We zien dat ambities worden opgenomen in de begroting, terwijl nog geen sprake is van een mogelijkheid tot realisatie. Dat geeft een vertekend Maarten van Heugten (Autoriteit woningcorporaties): Meerjarenbegroting moet opgaven en financiële continuïteit verbinden