Een medewerker meldt een verdachte e-mail. Een technische controle brengt een kwetsbaarheid aan het licht. Tijdens een overleg blijkt dat een afspraak met een leverancier verduidelijking vraagt. Op verschillende plekken binnen een corporatie ontstaat informatie die helpt om veiliger te werken. De waarde daarvan groeit wanneer die informatie terechtkomt bij iemand die ermee aan de slag kan.
Oktober is de Cyber Security Awareness-maand. Een aanleiding om aandacht te besteden aan veilig handelen én aan de organisatie die dat mogelijk maakt. Want wat gebeurt er nadat iemand een risico herkent? Wie bepaalt welke actie nodig is? En hoe gebruiken we die ervaring om het werk structureel veiliger te maken?
Bij Wieck Molendijk informatiebeveiliging en privacy en Cyber Security Specialist zien we daarin de volgende stap in digitale weerbaarheid: mens, techniek en proces zo verbinden dat signalen leiden tot onderbouwde keuzes en zichtbare verbetering. Thomas de Ruiter, managing partner bij WMIP en CSS, deelt onze visie op die samenhang.
Woningcorporaties beheren informatie die nauw verbonden is met het leven van huurders. Medewerkers gebruiken die informatie om mensen te helpen en werken daarbij samen met collega’s en externe partners. Digitale veiligheid draagt daarmee bij aan de maatschappelijke opdracht van de corporatie: betrouwbare dienstverlening bieden en zorgvuldig omgaan met het vertrouwen van huurders.
Van gedeeld inzicht naar gezamenlijke actie
Thomas benoemt het vraagstuk:
Corporaties hebben op het gebied van privacy, informatiebeveiliging en cybersecurity veel kennis in huis. Die zit alleen vaak bij verschillende mensen, met elk hun eigen overzicht. Als je die bij elkaar brengt, kun je de vraag beantwoorden die er voor een bestuurder echt toe doet: zijn we aantoonbaar in control?
Dat vraagt om samenwerking tussen verschillende vakgebieden. Een technisch specialist kan een kwetsbaarheid beoordelen, terwijl een proceseigenaar weet wat de gevolgen voor de dienstverlening zijn. Een privacyprofessional brengt in beeld welke persoonsgegevens geraakt kunnen worden. Door die kennis samen te brengen, ontstaat een beter onderbouwd beeld van wat aandacht verdient.
Wij zien het organiseren van die verbinding als een wezenlijk onderdeel van digitale weerbaarheid. Een bevinding krijgt betekenis wanneer duidelijk is welk werkproces ermee samenhangt, wie verantwoordelijkheid draagt en welke vervolgstap passend is. Vervolgens moet zichtbaar worden of de gekozen maatregel ook effect heeft. Zo wordt ieder relevant signaal onderdeel van een doorlopend proces van leren en verbeteren.
Eigenaarschap vraagt om duidelijkheid en ruimte
Privacy- en securityprofessionals vervullen daarin een belangrijke rol. Zij brengen expertise in, adviseren over risico’s en helpen de organisatie om keuzes te maken. De uitvoering vraagt ook om betrokkenheid van de mensen die processen aansturen en dagelijks met informatie werken.
Voor ons begint werkbaar eigenaarschap met overzicht: welke verplichtingen, risico’s en acties spelen er, en wie is waarvoor verantwoordelijk? Eigenaarschap wordt concreet wanneer iemand weet welke beslissing bij zijn rol hoort en welke kennis en middelen beschikbaar zijn. Denk aan een manager die bepaalt welke toegang medewerkers nodig hebben, of een contractverantwoordelijke die afspraken over gegevensuitwisseling met een leverancier bespreekt.
Bestuurders geven hiervoor richting en ruimte. Zij bepalen welke risico’s prioriteit verdienen en welke verbeteringen capaciteit krijgen. Door ook regelmatig te bespreken of de aanpak werkt, krijgt digitale weerbaarheid een vaste plek in de sturing van de organisatie.
Veilig handelen mogelijk maken in het dagelijks werk
Dezelfde gedachte geldt voor awareness. Een training geeft medewerkers kennis die zij in hun werk kunnen toepassen. Wij vinden het belangrijk dat de werkomgeving hen vervolgens helpt om die kennis te gebruiken, ook tijdens een drukke werkdag.
Wanneer een medewerker bij het versturen van gevoelige informatie een waarschuwing krijgt over de ontvanger, biedt dat direct gelegenheid om de verzending te controleren. Als vergelijkbare situaties vaker voorkomen, geeft dat bovendien aanleiding om het werkproces te onderzoeken. Mogelijk vraagt een afspraak om verduidelijking of past een andere werkwijze beter bij de taak.
Zo versterken mens, techniek en proces elkaar. Ervaringen uit het werk geven richting aan betere afspraken, terwijl technische voorzieningen helpen om die afspraken toe te passen. Daarbij staat voor ons voorop dat medewerkers veilig kunnen handelen, met respect voor hun privacy.
Technologie die inzichten en acties verbindt
Vanuit deze visie brengen we met Wocofort, Wocoguard en Wocosense drie onderdelen van digitale weerbaarheid bij elkaar.
Wocofort brengt governance, risicomanagement en compliance samen door risico’s, maatregelen, acties en verantwoordelijkheden op één plek te organiseren. Wocoguard maakt technische cyberrisico’s inzichtelijk en helpt relevante bevindingen te vertalen naar gerichte actie. Wocosense geeft medewerkers bij risicomomenten in hun dagelijkse werk waarschuwingen en praktisch handelingsadvies.
De verbinding wordt concreet wanneer een bevinding uit Wocoguard in Wocofort terechtkomt als actie met een eigenaar. Daarmee krijgt een technisch signaal een plek in de opvolging binnen de organisatie. Ervaringen uit Wocosense kunnen daarnaast aanleiding geven om werkafspraken of maatregelen opnieuw te beoordelen.
De waarde ontstaat wanneer mensen deze inzichten samen beoordelen en gebruiken om prioriteiten te bepalen en verbeteringen door te voeren. “Daarom hebben we samen met corporaties deze drie platformen gebouwd,” vertelt Thomas.
Geef aandacht een vervolg
Wij zien de Cyber Security Awareness-maand als een gelegenheid om te onderzoeken hoe signalen binnen de organisatie hun weg vinden naar actie. Door samen terug te kijken op een recente bevinding wordt zichtbaar wie deze heeft beoordeeld, welke vervolgstap is gezet en wat het resultaat daarvan was.
Dat maakt digitale weerbaarheid tastbaar. Het laat zien waar samenwerking al goed werkt en waar een betere verbinding mogelijk is. Onze overtuiging is dat corporaties zo duurzaam weerbaarder worden: door inzichten consequent om te zetten in actie en de uitkomsten te gebruiken om verder te verbeteren.
Thomas vat onze ambitie samen:
Van inzicht naar actie, van actie naar beheersing: dat is de lat die wij voor de sector willen leggen.
Bron: Wieck Molendijk consultants, Foto: Wieck Molendijk consultants
